|
تضمین امنیت انرژی هند و پاکستان نباید هزینه بهبود رابطه هند و پاکستان را بپردازیم با این عملکرد باید منتظر ادعای ترکها باشیم پشت پرده مخالفت آمریکا با قرارداد خط لوله صلح و ... تضمین امنیت انرژی هند و پاکستان رییس سابق هیات مذاكرهكننده خط لوله صلح با تاكید بر این كه تضمین امنیت انرژی از چالشهای عمده هند و پاكستان است، موافقت ایران با وصل شدن دو كشور هند و پاكستان به منبع گازی پارس جنوبی را یک امتیاز بزرگ استراتژیک برای آن دو کشور دانست و افزود: " همین موضوع بزرگترین دستاورد برای آنهاست و هیچ نیازی به دادن تخفیف در قیمت گاز نیست. آنها هم انتظاری این چنین از ما نداشتند تا اینکه از رفتار مسئولین ما متوجه اشتیاق برای امضای هرچه سریعتر این قرارداد شدند." وی افزود: "در روند مذاکرات در باره یک قرارداد درست نیست طوری رفتار كنیم كه گویی حاضریم به هر قیمتی جنس خود را بفروشیم، زیرا طبیعی است كه خریدار سعی كند بیشترین امتیاز را از فروشنده بگیرد. اگرچه تسریع در امضای قرارداد مطلوب است، ولی از آن مهمتر پاسخ دادن به این سئوالات است که آیا این قرارداد منافع ملی ایران را به بهترین وجه تامین می كند؟ آیا درست است که سه دلار تخفیف بدهیم و با لفاظی سعی کنیم اسمش را تخفیف نگذاریم؟!" نباید هزینه بهبود رابطه هند و پاکستان را بپردازیم معاون سابق بین الملل وزارت نفت همكاریهای سیاسی را دلیلی منطقی برای كاهش نرخ گاز صادراتی به هند و پاكستان ندانست و با با بیان این كه مسوولان با محرمانه دانستن اطلاعات قیمت از پاسخگویی به این ابهامات شانه خالی میكنند، تصریح كرد: " برای همكاریهای بلندمدت سیاسی دلیلی ندارد از منافع خودمان بگذریم. دلیلی ندارد برای بهبود روابط دو كشور هند و پاكستان با یكدیگر، ایران هزینه كند. من كاملا موافق ساخت این خط لوله هستم زیرا به نفع صلح و امنیت منطقه است ولی به شدت مخالفم که از حق مردم خود بگذریم و به آنها تخفیف بدهیم." با این عملکرد باید منتظر ادعای ترکها باشیم وی در جواب به این سوال كه با كاهش قیمت گاز در خط لوله صلح، چه جوابی به درخواست احتمالی تركیه مبنی بر كاهش قیمت گاز صادراتی به آن كشور داریم؟ تاكید كرد: " از نظر سیاسی نقش تركیه به عنوان کشور واسط بین ایران و اروپا و ناتو بسیار حساستر از نقش هند و پاكستان است و سیاستهای تركیه نسبت به ایران در بخشهای مختلف بسیار با اهمیت است. از سوی دیگر روابط هند و پاكستان با یكدیگر مناسب نیست، ولی ایران با هر دو دولت روابط مناسبی دارد. بنابراین باید دلیل قانعكنندهای برای دیگر همسایه خود درخصوص كاهش قیمت صادراتی گاز در خط لوله صلح داشته باشیم؛ چرا كه این توافق میتواند قرارداد صادرات گاز به تركیه را تحت شعاع قرار دهد." پشت پرده مخالفت آمریکا با قرارداد خط لوله صلح رئیس سابق تیم مذاکره کننده ایران در خط لوله صلح درباره نحوه برخورد آمریكا با این پروژه تصریح كرد: " به نظر میرسد تمام تلاش آمریکا در مخالفت با این پروژه ، در جهت تامین هرچه بیشتر منافع هند و پاکستان و به حداقل رساندن منافع جمهوری اسلامی ایران در این قرارداد است. آمریكاییها چندین بار اذعان كردهاند كه با وجود مخالفت با فروش نفت و گاز ایران، مطمئن هستند که برای هند و پاكستان جایگزینی بهتر وجود ندارد. با این حال باوجود ماهیت روشن هردو دولت هند و پاكستان و مواضع آنها درهمکاری با آمریکا در صحنه بینالمللی، آمریكاییها به هر بهانهای مجددا مخالفت خود را با اجرای این پروژه اعلام می کنند تا بهانه دیگری شود برای کسب امتیازات بیشتر توسط هند و پاکستان از جمهوری اسلامی ایران. " نماینده سابق ایران در سازمان ملل متحد پرده از وجه دیگر مخالفت آمریکا با خط لوله صلح برداشت: " از طرفی مخالفت آمریکا با این قرارداد کمک می کند تا کسانی که با اعطای تخفیف در قیمت گاز مخالفند و اصرار دارند با قیمت توافق شده فعلی قرارداد به امضا نرسد، همصدا با آمریکا معرفی شده و کوتاه بیایند و در نتیجه قرارداد هرچه سریعتر با همین قیمت های پایین امضا شود." وی در توضیح اظهاراتش تصریح کرد: " نباید مخالفت آمریکا با ما باعث شود کشورهای طرف قرارداد ما بتوانند امتیازهایی این چنین تاریخی از ما بگیرند. اگر این امر تحقق یابد، به این معنی است که آمریکا ضربه خود را به طور غیر مستقیم ولی مؤثرتر بر ما وارد کرده است." بازنگری در فرمول قیمت توجیه مناسبی برای امضای قرارداد نیست نژاد حسینیان وجود بند دوره بازنگری را دلیل مناسبی برای توافق بر سر قیمتی كم در قرارداد اولیه ندانست و به ایسنا گفت: " در قراردادهای خرید و فروش گاز معمولا بندی در رابطه با بازنگری در قیمت گاز وجود دارد كه طرفین توافق میكنند در صورت ایجاد تغییرات در بازار بینالمللی گاز، پس از هر دوره معینی بر روی قیمت گاز مذاكره كرده و اصلاحات لازم كه منافع هر دو طرف در آن دیده شود، را اعمال كنند. این بند بسیار مفید است ولی دلیل نمیشود به امید تعدیل قیمت در آینده با یك قیمت خیلی پایین قرارداد را امضا كنیم.این نمیتواند بهانهای برای تخفیف زیاد باشد، زیرا ممكن است در آینده بر سر تجدید نظر قیمت به تفاهم نرسیم و به دلیل این كه سرمایهگذاری در این خط لوله انجام شده، چارهای جز ادامه قرارداد نداشته باشیم. " نژادحسینیان افزود: " این گونه نیست كه وجود چنین بندی منافع ما را به صورت كامل تضمین كند و لازم است چانهزنیهای اصلی پیش از توافق نهایی انجام شود و مبنای تعیین قیمت منطقی باشد." وی به پایینتر بودن حدود سه دلاری قیمت نفت خام ژاپن نسبت به برنت اشاره و یادآوری كرد: " برای نمونه در فرمول قیمتگذاری خط لوله صلح، قیمت پذیرفته شده كمتر از فرمولهای قبل است و به همین دلیل تاكید میشود بررسی بیشتری شده و فرمولی را بپذیریم كه بیشترین منافع كشور را تامین كند. در این زمینه دوره بازنگری طولانی به نفع ما نیست زیرا روند قیمت گاز در بازار رو به افزایش است . " پاسخ به انتقادات درباره طولانی شدن مذاکرات معاون سابق امور بینالملل وزارت نفت در پاسخ به برخی منتقدان كه معتقدند مذاكرات تیم پیشین تحت هدایت وی با تاخیری طولانی مواجه شده بود، خاطرنشان كرد: " روشن است كه اگر تصمیم داشتیم گاز را ارزان بفروشیم آن قرارداد خیلی زود نهایی میشد، ولی آیا درست است که در این قرارداد دهها میلیارد دلار تخفیف بدهیم، در حالی كه در كشور ما 10 میلیون نفر زیر خط فقر زندگی میكنند؟!" وی در ادامه گفت: " در برخی محافل بیان میشود كه قرارداد خط لوله صلح از 15 سال پیش به صورت دو جانبه و از دو سال پیش به صورت سه جانبه آغاز شده و دیگر دلیلی برای طولانی شدن بیشتر مذاكرات نیست، در حالی كه طولانی شدن زمان هرگز به دلیل كم كاری طرف ایرانی نبوده و اگر هم بوده باشد، توجیهی برای ارزان فروشی نیست." وی در بیان دلیل طولانی شدن مذاكرات، به مسائل سیاسی دو كشور هند و پاكستان اشاره و تصریح كرد:" اختلافات سیاسی عمیق بین دو كشور هند و پاكستان موجب شده بود پاكستان با توجیه این كه خط لوله صلح موجب توسعه اقتصادی هند و فشار بیشتر آنها به پاکستان میشود و همچنین هندیها با ابراز بی اعتمادی نسبت به پاكستانیها و احتمال توقف گاز ازاین خط لوله، تمایل زیادی به اجرایی شدن آن نشان ندهند و این تنها ایران بود كه با كمك یك شركت استرالیایی این پروژه را زنده نگه داشت. تا حدود چهار سال پیش هر دو كشور احتمال میدادند منابع گازی قابل توجهی در سرزمینهای خود كشف كنند ولی با قطعی شدن نبود منابع گازی در فلات قاره و خشكی هر دو كشور و كمبود انرژی آنها از سال 2010 مذاكرات این پروژه جدیتر شد، اما تا دو سال پیش هم مذاكرات ایران با هند و پاكستان به طور جداگانه بود و آنها حاضر به تشكیل نشست سه جانبه نمیشدند تا سرانجام نخستین نشست سه جانبه یک سال و نیم پیش آغاز شد." ضرورت توجه به بلندمدت بودن قرارداد مسوولان جدید هیئت مذاکره کننده معتقدند که چون ما تنها صادر کننده گاز به ترکیه بودهایم، برداشت بعضی براین است که یا باید همه گاز خود را به ترکیه صادر کنیم و یا به قیمت ترکیه به همه جا گاز صادر کنیم. نژاد حسینیان در این باره می گوید:" اولاً ما تنها صادر کننده گاز به ترکیه نیستیم. روسیه پیش از ما از دو مسیر به ترکیه گاز صادر میکرده است؛ ضمن این كه ترکیه واردات LNG هم دارد. ثانیا قیمت یک کالا در بازار به چند روش می تواند تعیین شود. از جمله به روش آزاد رقابتی که نتیجه آن متغیر بودن قیمت در زمان و مکان های مختلف بر حسب عرضه و تقاضا و تحت تاثیر نیروهای بازار است که در چنین سیستمی فروشندگان مختلف در بازار با هم رقابت می کنند و گاهی سود و گاهی هم ضرر می كنند." وی با اشاره به مباحث مطرح شده در مذاکرات افزود: " در جلسات اولیه نشستهای سه گانه بین سه کشور، موضوع قیمت یکی از موضوعات مهم مورد بحث بود. من در آنجا اعلام کردم که جمهوری اسلامی ایران آماده است سرمایه گذاری لازم در داخل خاک پاکستان و هند را انجام دهد، ولی آنها با این پیشنهاد موافقت نکردند. بنابراین ما مخالفتی با فروش گاز در یک بازار به صورت رقابتی و آزاد البته با شرایطی ، از جمله این که هیچ یارانه ای برای هیچ نوع سوختی وجود نداشته باشد و توزیع آزاد باشد نداریم؛ ولی خریدارها چون می دانند این روش خیلی سود دارد، مخالفند." نژادحسینیان در ادامه خاطرنشان كرد: " درحال حاضر بحث ما با گروه مذاکره کننده خیلی ساده است وآن هم این است که چون در پروژه خط لوله صلح قیمت گاز بر اساس فرمولی توافقی محاسبه می شود، فرمول مذکور طوری تهیه شود که قیمت گاز طبق آن از قیمت های فروش گاز به ترکیه کمتر نباشد. چرا که ازطرفی برای این قیمت مشتری داریم و از طرفی اجباری به فروش گاز به هند و پاکستان به قیمت ارزانتر نداریم و آنها هم چون نمی توانند از جایی دیگر ارزانتر از قیمت ترکیه گاز بخرند، اگر برخوردی صحیح با آنها شده بود به احتمال زیاد آنها هم به قیمت ترکیه می خریدند. ضمنا مسئولان محترم گروه مذاكره كننده نیز توجه كنند كه این قرارداد فروش 25 ساله دهها میلیون متر مكعب گاز در روز است و قرارداد فروش یك محموله نفت نیست كه به امید قیمت بهتر برای محموله های بعدی تخفیفی 32 درصدی بدهیم! گازپروم را هیچگاه نپذیرفتیم نژادحسینیان درباره احتمال حضور گاز پروم در خط لوله صلح تاكید كرد:" از ابتدا اعلام كرده بودیم كه ایران به هیچ وجه نیاز به كمك هیچ كشور دیگری ندارد. در این خصوص با وجود تلاش هند و پاكستان برای تشكیل كنسرسیوم در زمان مسوولیت من هیچ گاه این پیشنهاد را نپذیرفتم. مخصوصا اینکه با وجود تحریم آمریكا این خطر هم وجود داشت که در صورت مشاركت یك شركت خارجی در سرمایه گذاری در ایران این پروژه با تحریم مواجه شده و به توقف کشیده و یا دچار تاخیر شود." |
تبلیغات 
